JOSEPH MIDDELEER (1865 - 1934): Begijnhof (Brugge)

Gesigneerd rechtsonder, olieverf op doek , maten zonder lijst 90 x 118 cm. Prijs € 2.450.

Let goed op de maten van dit indrukwekkende schilderstuk van Joseph Middeleer. Kunt u dit schilderij de ruimte geven die het vraagt, dan creëert u een overtuigend rustpunt in uw interieur. De gewaagde felle groenen in het gras, de blauwe gloed op de dakpannen en de violet gekleurde wolken trekken u het schilderij in als in een droom. Van nabij is de toets van de meester in de pasteuze verf letterlijk voelbaar.

Joseph Middeleer werd opgeleid aan de Brusselse Academie voor Schone Kunsten onder leiding van de genreschilder Frantz Meerts (1836-1896). Sedert 1883 was Middeleer lid van de ‘Cercle des Aquarellistes et des Aquafortistes Belges’ en in 1885 stond hij samen met zijn leermeester Meertens en Marie de Bièvre aan de wieg van de kunstbeweging ‘Voorwaerts’. In 1887 won Middeleer de prijs voor toegepaste kunsten van de ‘Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique’.

Behalve als ezelschilder was Middeleer onder meer werkzaam als restauratieschilder. Bekendheid verwierf hij in 1898 als restaurateur van de muurschilderingen (circa 1600) in de St. Martinuskerk in Meise. Hij schilderde aldaar twee nieuwe taferelen die nog altijd ter plekke te bewonderen zijn. Middeleer, die het grootste deel van zijn leven werkzaam was in Brugge heeft diverse malen geëxposeerd. Zoals meer Belgische kunstenaars was hij een symbolist. Anders dan de beeldende kunst die de zintuigelijk waarneembare werkelijkheid als uitgangspunt nam, was het symbolisme gericht op het onderbewuste (Freud), het ondoorgrondelijke en het raadselachtige. Vandaar het koketteren met het mystieke, het occultisme en soms zelfs het satanisme (Rops). Dat Middeleer een overtuigd symbolist was blijkt uit zijn herhaaldelijke deelname aan de zogenoemde ‘Gestes Esthétiques’ tussen 1892-1897 samen met onder meer Fernand Khnopff. Deze symbolistische kunstsalons waren geïnitieerd door de Fransman Joseph Péladan, die de kunst van goddelijke oorsprong achtte (zie zijn: ‘L'art idéaliste et mystique’). Dat Middeleer door dit gedachtengoed werd aangesproken blijkt uit de prominente aanwezigheid van de Christusfiguur op verscheidene van zijn tekeningen. Een bekend symbolistisch schilderij van Middeleer is ‘Une démoniaque’ dat soms in één adem genoemd wordt met ‘Méduse endormie’ van Fernand Khnopff.

Het monumentale schilderij dat wij van deze Vlaamse meester aanbieden stamt waarschijnlijk uit een latere periode. Het schilderstuk straalt een ongekende sereniteit uit. De beslotenheid van het begijnhof geeft de beschouwer een gevoel van veiligheid en beslotenheid. De pasteus opgebrachte verf, die wij tot in de diepte hebben laten reinigen, en het sprekende coloriet dragen daar in belangrijke mate toe bij. De solitaire zonnebloem zorgt voor een symbolistische ondertoon en staat voor dankbaarheid – een passend symbool derhalve. Het Groeningemuseum in Brugge, waar de beroemde Vlaamse primitieven te bewonderen zijn, bezit drie werken van Middeleer die in eenzelfde sfeer geschilderd zijn als dit doek.

Joseph Middeleer 115-1

Joseph Middeleer 115-2

Joseph Middeleer 115-3

Joseph Middeleer 115-4

Joseph Middeleer 115-5

Joseph Middeleer 115-6