BOVENDEURSTUK (dessus-de-porte), pastoraal tafereel met fontein

Ongesigneerd bovendeurstuk, olieverf op doek, afmetingen zonder lijst 111 x 61 cm. Prijs in overleg.

Dit romantische bovendeurstuk heeft waarschijnlijk deel uitgemaakt van een ensemble bestaande uit geschilderde behangsels en een schoorsteenstuk. Het arcadische tafereel refereert aan schilderingen uit de Gouden Eeuw van een Aelbert Cuyp (1620-1691) of Nicolaes Berchem (1620-1683), hoewel het vlakke landschap ‘Hollands’ oogt. De Dordtse gebroeders Van Strij vervaardigden dergelijke interieurstukken in de periode dat dit bovendeurstuk geschilderd werd. De zuil met het beeld bovenop is kenmerken de voor de periode van het neoclassicisme. Het dateert uit de periode tussen 1790-1830. Op de achterzijde staat de tekst “Thure ins Esszimmer”, en inderdaad is dit stuk met zijn lavende karakter prima op zijn plek in een eetkamer.

Het bijzondere, ongesigneerde- en zeldzame bovendeurstuk dat Ars Decora aanbiedt, sierde ooit de eetkamer van een woonhuis in Duitsland. Daarmee is niet gezegd dat het schilderij in Duitsland vervaardigd is. Het is goed mogelijk dat het gepenseeld is in één van de zogenaamde behangselfabrieken in ons land. Daar werkten verscheidene kunstenaars aan behangsels, haard- en bovendeurstukken. Om die reden werden de schilderingen niet gesigneerd. Het werk was fabrieksmatig georganiseerd volgens een straffe arbeidsverdeling tussen de schilders en de werklieden die de werkzaamheden voorbereidden. Behangselfabrieken hadden verkopers in dienst die de Republiek en de aan ons land grenzende Duitse vorstendommen afstruinden met voorbeelden, om daarmee orders in de wacht te slepen. Hoewel de behangselfabrieken met bepaalde voorbeelden werkten (De Hoornse behangselfabriek had er enige duizenden), kon er desgevraagd maatwerk worden geleverd. Geen vertrek was immers hetzelfde en de opdrachtgever had soms bepaalde specifieke wensen met betrekking tot de voorstelling. Thuisgekomen werden de opdrachten uitgevoerd. Als de afstand groot was, werden de schilderingen verstuurd en door plaatselijke werklieden aangebracht in het interieur. Vandaar de benaming Esszimmer op de achterzijde bij wijze van instructie.

Dit schilderstuk is snel gepenseeld zoals dat hoort bij een decoratief werk, maar de figuren en dieren zijn raak getroffen. Vakkundige compositie en dieptewerking (let op het kerkdorp op de achtergrond in bleek-blauwe tinten). De conditie is goed en authentiek, er is sprake van craquelures en kleine retouches, één reparatie van een gaatje in het doek hebben wij laten uitvoeren (zie foto). De vernis heeft een wat onregelmatige glans maar is niet vergeeld of vlekkerig. De lijst is authentiek en versterkt het decoratieve karakter.

pastoraal tafereel met fontein 141-1

pastoraal landschap met fontein 141-2

pastoraal tafereel met fontein 141-3

pastoraal tafereel met fontein 141-4

pastoraal tafereel met fontein 141-5

pastoraal tafereel met fontein 141-6

pastoraal tafereel met fontein 141-7

pastoraal tafereel met fontein 141-8