JEAN LE PAUTRE (1618 – 1682): Triomfboog ter ere van Lodewijk XIV

Ets. Arc de Triomphe du Carefour de la Fontaine sainct Gervais, le Paultre sculpsit, A Paris chez van Merlen, rue St Iacques a la ville d’Anvers. Afmetingen 38 x 25 cm (etsplaat), 55 x 41 cm (incl. lijst). Afkomstig uit J. Troncon, L'entrée triomphante de leurs Majestez Louis XIV, Paris 1662. Prijs € 175.

Deze zeer decoratieve prent is van groot historisch belang, omdat hij de traditie registreert om bij feestelijkheden van nationaal belang tijdelijke triomfboog-constructies als feestdecoratie op te richten, waarvoor de belangrijkste architecten en decorateurs werden ingezet: in dit geval Charles le Brun. Franse hofgeschiedenis, grafische kunst, decoratiekunst en zelfs toneelkunst komt in deze prent op fascinerende wijze bij elkaar.

Jean le Pautre (1618-1682, ook geschreven als Le Paultre of Le Pôtre) geldt als één van de belangrijkste ornamentisten. Thieme-Becker spreekt zelfs van ‘einer der bedeutensten and phantasiereichsten Ornamentstecher aller zeiten’. Le Pautre begon zijn loopbaan bij de architect en meubelmaker Adam Philippon (1606 - ?) voor wie hij ornamenten ontwierp. Samen met Philippon bezocht Le Pautre Rome. Hij legde zich toe op de grafische technieken en zou meer dan 1500 prenten vervaardigen van architectuur, meubels, friezen, plafonds vazen en de meest uiteenlopende ornamenten. Het grootste deel van zijn oeuvre bestaat uit eigen composities. Zijn verzamelingen op het gebied van de decoratieve kunst zijn representatief voor wat men later de Lodewijk XIV stijl is gaan noemen. Via de prenten van Le Pautre werd de Lodewijk XIV stijl over heel Europa verspreid.

De ingelijste prent die Ars Decora aanbiedt is een zogenaamde feestdecoratie. De triomfboog wordt op de prent omschreven als ‘Arc de Triomphe du Carefour de la Fontaine sainct Gervais’. Deze merkwaardige maar prachtig vormgegeven triomfboog verbeeldt de berg Parnassus met vanzelfsprekend Apollo in een hoofdrol. Twee putti in het midden schragen een medaillon waarop de beide echtelieden van koninklijke bloede ‘en profil’ zijn afgebeeld. De afgebeelde personen waren in werkelijkheid mensen van vlees en bloed die met elkaar een zogenaamd ‘tableau vivant’ vormden.

Het is aannemelijk dat Le Pautre de prent vervaardigde in opdracht van Le Brun, ter vastlegging van zijn (immers tijdelijke) meesterwerk. Deze prent is in een voortreffelijk staat, vrij van verkleuringen en schades.

Le Pautre Arc de Triomphe 124-2
Le Pautre Arc de Triomphe 124-3